Đọc chậm: AGC trên tàu Apollo kết hợp với Mission Control để hoạt động như thế nào? – Phần 3

Khi tàu đạt khoảng vài nghìn feet và cách điểm hạ cánh mục tiêu vài dặm, AGC tự động chuyển sang P64, chương trình “Approach”, cho phép phi hành gia nghiêng tàu để nhìn bề mặt và quan sát vị trí hạ cánh, đồng thời vẫn tự động điều chỉnh quỹ đạo. Nếu phi hành gia quyết định tiếp tục hạ cánh và muốn tự tay điều khiển đoạn cuối, họ chuyển sang P66, chương trình “Landing”, cho phép điều khiển thủ công nhiều hơn nhưng vẫn dựa trên dữ liệu và hỗ trợ từ AGC như giữ ổn định, cung cấp số liệu tốc độ, độ cao.

Armstrong ghi lại giây phút Buzz Aldrin từ từ bước ra khỏi cửa khoang của tàu đổ bộ.

Trong quá trình hạ cánh, AGC trên LM đã gặp các alarm nổi tiếng 1201 và 1202 – về bản chất là báo “quá tải, không kịp xử lý hết việc” (executive overflow). Nguyên nhân gốc là radar rendezvous, loại radar dùng để gặp lại tàu mẹ, vẫn đang bật và đều đặn xin CPU xử lý thêm dữ liệu, chiếm bớt thời gian mà AGC dự kiến để chạy các nhiệm vụ khác. Bộ lập lịch xử lý (Executive) bên trong hệ điều hành nhận ra rằng với lượng thời gian còn lại trong mỗi chu kỳ, nó không thể hoàn thành hết danh sách công việc đã lên, nên phát ra alarm 1201/1202 để cảnh báo “không đủ thời gian xử lý, phải bỏ bớt việc”.

Aldrin cẩn thận di chuyển qua khu vực “hiên trước” và chiếc thang của tàu đổ bộ.

Nhờ thiết kế hệ điều hành trong core rope, AGC có khả năng restart mềm: khi 1201/1202 xảy ra, Executive khởi động lại nhưng bảo toàn các dữ liệu dẫn đường quan trọng và tiếp tục chạy lại các job ưu tiên cao nhất, như điều khiển điều hướng và hiển thị số liệu cho phi hành gia. Điều này cho phép Armstrong và Aldrin tiếp tục hạ cánh, dù máy tính đang ở sát ngưỡng quá tải; các task ít quan trọng hơn bị bỏ, nhưng các vòng điều khiển quỹ đạo vẫn chạy. Đây là một ví dụ rất trực tiếp cho thấy việc tổ chức code trong rope (các job, mức ưu tiên, xử lý alarm) không chỉ là lý thuyết, mà thực sự cứu sứ mệnh trong vài giây căng thẳng đó.

Hồi sinh AGC với Retread 50, khi chương trình “dệt sẵn” sống lại

Một câu chuyện khác giúp nhìn core rope “gần gũi” hơn là dự án đọc lại và chạy chương trình Retread 50 từ một module core rope ở Computer History Museum. Module này chứa một phiên bản sớm của phần mềm Lunar Module, được dệt vào rope từ thời đang phát triển hệ thống.

Giao diện mô phỏng chức năng AGC trong sứ mạng Apollo

Nhóm kỹ sư và các nhà sử học đã mang một AGC đã phục chế đến bảo tàng, kết nối trực tiếp với module rope Retread 50 và đọc từng bit dữ liệu bằng chính phần cứng rope driver, sense amp và bus dữ liệu của AGC, sau đó so sánh với các bản dump phần mềm lưu trữ để xác nhận tính toàn vẹn. Sau khi xác nhận, họ cho AGC thực thi Retread 50, nghĩa là, sau hơn nửa thế kỷ, code dệt trong những lõi từ đó lại được chạy trên đúng kiến trúc mà nó từng được viết cho.

AGC được phục chế

Về mặt kỹ thuật, case này là minh họa rất đẹp cho những gì đã được giải thích ở hai bài trước: không cần “firmware mới”, không cần các bản vá, chỉ cần được cấp nguồn, clock và gửi địa chỉ, mạch giải mã, strand select, rope driver và sense amp sẽ phối hợp để trả ra đúng word 16 bit mà các lập trình viên MIT Instrumentation Lab đã “dệt” vào dây từ thập niên 1960. Về mặt cảm xúc, nó cho thấy core rope không chỉ là công nghệ, mà là một dạng “văn khắc”, một loại code được ghi cứng vào vật chất, có thể ngủ yên hàng chục năm rồi sống lại chính xác như chưa có bất kì điều gì xảy ra.

Nguồn: [1][2][3][4][5][6]